THU ĐÃ ĐẾN PARIS

   

BIEN AIME'E,


Dans un coin calme au quai de Bourbon, je t'e'cris sur un petit banc de bois. Sur la pente douce de la saison finissant, les feuillages aux bords de la Seine commencent a` virer au vert-jaune...
 J'entends de'ja` les notes fre'missantes de l'automne et de la solitude - comme un vol de mouette parmi les sombres nue'es couvrant cet apre`s-midi oisif. Tu es a`la fois si proche et si loin de moi! C.P.








https://www.youtube.com/watch?v=CNGofMQsS8s


ADY   ENDRE


THU ĐÃ ĐẾN PARIS


Thu trốn đến Paris hôm qua
Lướt im lặng trên đường St. Michel
Trong nóng bức, dưới những tán lá mềm
và cùng tôi gặp gỡ.


Đúng lúc ấy tôi đi về phía sông Seine
Đang cháy trong tôi những bài ca-cành khô vụn:
tựa khói vương, kỳ lạ, buồn bã, tím hồng
rằng: ta chết.


Thu lướt đến và thì thào điều gì đấy
Đường St.Michel run rẩy,
Bay bay: lá veo bay rợp phố
những chiếc lá giỡn đùa.


Trong một phút: Hè không hề chùn bước
Thu phá lên cười và bỏ Paris đi mất.
Thu đã đến đây, tôi biết, 
dưới những tán cây rên rỉ,
Thu đã đến đây.




Nguyễn Hồng Nhung dịch từ nguyên bản tiếng Hung

( Budapest. 2015. september 7.)

https://www.youtube.com/watch?v=CNGofMQsS8s

NHỚ DIỄM CHÂU

                                      

  Chạng vạng chúa nhật 16 tháng 8-2015, tôi ngồi xe lửa từ Áo-Đức trở về Pháp. Tàu hỏa dừng ở ga Strasbourg – nơi tôi và Diễm Châu từng chia tay nhau khi tôi có dịp đến Lộ Trấn thăm bạn. Trong ánh ngày tàn, tôi chụp vội tấm ảnh thấp thoáng bóng người đơn chiếc nơi bến ga – như tôi đã đứng 23 năm trước lần đầu ghé Strasbourg. Trong tim óc  vọng lại những cuộc trò chuyện tri âm giữa hai chúng tôi vào thời đen tối sau 1975 tại Saigon, chút hoài bảo văn chương bạn gửi gấm cùng tôi, mấy bài thơ chui chuyền tay nhau…Diễm Châu ơi, tôi xin phép công bố bài thơ này – những câu ông tặng riêng tôi vào lúc ra đi năm 1983 – một bản thảo inédit hiếm tôi còn cất kín cho đến hôm nay.  CHÂN PHƯƠNG

 

GỬI  LẠI  PHƯƠNG  SINH

Hãy cám ơn người họa sĩ thiên tài đã bôi đen giấc mơ anh

Hãy cám ơn người đàn bà có đuôi mắt mũi tên đã biến anh thành thi sĩ

Từng ngày  từng ngày

Những giọt cường toan khắc lên chúng ta những hình thù quái dị

Khi cuộc tình bùng cháy giữa bình minh

Hỡi Phương Sinh !

Kẻ đào huyệt chôn Thượng Đế siêu hình biến những tháp Hời thành biển gió !

Chàng sinh viên có mái tóc Gogol thiêu trong hồn một ông Trang Tử Đỏ !

Này ta hỏi thật anh nhé :

Bây giờ là bao giờ ? Có bao giờ là bây giờ ?

Ba giờ !

Đồng hồ khuya điểm ba tiếng

Kẻ lạ mặt đường đột vào nhà xét hỏi ta quyền cư ngụ trên quả đất

Ta biết hắn là loài cỏ úa mà ta chưa kịp phân chất

Đang đòi quyền leo lên đầu lên óc, bám rễ vào não cân

Nhưng ta ngáp dài, phó mặc cho hắn cả tay chân hai vai rồi mũi mắt

Ta bay khỏi trái tim vào một trời gió lộng

Hỏi áng mây, mây chỉ cánh chim

Hỏi cánh chim, chim chỉ chiếc lá

Ta lại gần chiếc lá

Lá nhủ thầm : trái tim

Cơn bão rứt đứt trái tim ném lên phiến đá

Này Phương Sinh !

Sộng Hoàng Hà đã bao kẻ ngắm ?

Trăng Hoàng Hà còn mấy kẻ say ?

Anh có còn trái tim nào đó – cho ta vay !

   DIỄM  CHÂU

Saigon, tháng 7 năm 1983

 

Trong phòng làm việc DIỄM CHÂU. Hè 1993 tại 14 rue Tacite, Strasbourg.

GỬI CỐ NHÂN Chân Phương

Trong vườn chiêm bao




nắng trong vườn chiêm bao


hoa cỏ vọng lời chào


dấu chân ai lạc kiếp


hằn vết suốt đời nhau?



mưa trong vườn chiêm bao


tôi ướt dầm cơn đau


đôi môi nào nếm vội


cho cuộc tình hư hao ?

BA BÀI TÌNH BUỒN Chân Phương

                                                                                              ĐỘC  HÀNH

suối đục cùng núi thẳm

cất tiếng trễ tràng mời

tay bị với tay gậy

lang thang quá nửa đời

tỉnh mê mê tỉnh mãi

mòn mỏi hai con ngươi

đi cùng trời cuối đất

lỡ làng giữa cuộc chơi

ẨN DỤ LÀ GÌ ?

   Sau khi đã công bố 10 chương sách trên DA MÀU (damau.org), nhà văn-học giả TRẦN HỮU THỤC (bút hiệu TRẦN DOÃN NHO) đã giao việc ấn hành cho nhà xuất bản Người Việt. Vào hè 2015 này quyển khảo luận ẨN DỤ, cuộc phiêu lưu của chữ chính thức ra mắt độc giả bốn phương. Bức tranh bìa đậm chất ý niệm trừu tượng của họa sĩ Nguyễn Trọng Khôi cùng Lời Tựa do nhà phê bình Bùi Vĩnh Phúc cũng góp phần không ít cho  phẩm chất chung của tác phẩm này.

ĐỌC VÀ XEM TRANH TRỊNH LỮ

   Còn gì thích bằng, một sáng đầu hè ghé quán cà phê thị xã còn vắng, gọi một cốc đen thơm với chiếc croissant rồi bắt đầu các lạc thú nhỏ cuối tuần với cuốn sách mới tinh chất chứa nhiều bất ngờ thú vị! Đó là tác phẩm của họa sĩ-dịch giả TRỊNH LỮ vừa gửi tặng. Do NXB Hội Nhà Văn ấn hành trang nhã, với hình bìa vừa cool vừa thân thiện – bên bờ hồ cát trắng trời xanh mây phủ, chiếc xe đạp cùng mớ hành trang, họa cụ của tác giả đã chụp bắt phần nào cái thần của cuốn ĐI VẼ - mang thêm tiểu tựa nhật ký hội họa 2014 của Trịnh Lữ do Phạm Long biên soạn và đề tựa.

   Tôi trích một đoạn từ MẤY LỜI THƯA TRƯỚC của nhà biên soạn in trên bìa sau – những dòng chữ phẩm bình của một ngòi bút điểm sách tri âm :

     Càng xem tranh ông, đọc các ghi chép đi vẽ hàng ngày của ông, người mê tranh chữ như được đồng thỏa niềm khát.  Bảng màu của ông dung dị mà sang trọng, bút pháp hàn lâm, thâm hậu, ấn tượng và biểu cảm. Giọng văn ông gần gũi, nhẹ nhàng giàu thi tính, khiến người đọc như đang được rong ruổi xe đạp cùng ông, dựng giá vẽ bên lối mòn trong rừng hay ngồi phệt xuống đâu đó bên vệ cỏ một chiều ẩm ướt; nghe ông thủ thỉ chuyện đời trong khi chứng kiến những nét thiên nhiên hiện dần lên dưới tay bút kỳ tài. …

WALLACE STEVENS

  

   Bắt đầu làm thơ khi còn học Harvard, tham gia các nhóm văn nghệ tiền phong ở New York vào những năm khai mạc thế kỷ 20, hợp tác với tạp chí POETRY do Harriet Monroe chủ biên từ 1914 cho đến khi qua đời, WALLACE STEVENS (1879-1955) là một nhà thơ Mỹ hàng đầu của thế kỷ hai mươi. Chịu ảnh hưởng thơ Pháp - đặc biệt là các đỉnh cao của phái Tượng Trưng như Mallarmé, Laforgue và Valéry – ông trở thành gương mặt lớn trong dòng thơ trí tuệ phương Tây, liên tục đối thoại với triết học hiện đại như hiện tượng luận hoặc tri giác luận. Thơ Wallace Stevens mang vài đặc điểm chính của chủ nghĩa hiện đại: vừa tra vấn thực tại vừa thử nghiệm khả tính của ngôn ngữ, đồng thời không quên tháo ráp cái Tôi giả lập với óc tự trào và giễu nhại   (thi pháp này về sau được lý luận hậu hiện đại khai thác tối đa trong cố gắng soán ngôi các thế hệ đàn anh bằng chính thủ pháp sáng tạo của họ !)

   Tôi chọn dịch một số cách ngôn (aphorism) sau đây của Wallace Stevens; phần nào hi vọng giới thiệu đôi chút tư tưởng của một nhà thơ còn khá xa lạ với  độc giả Việt chúng ta.

                                                                                                   

                                                                                   CHÂN  PHƯƠNG