Wednesday, July 30, 2014

Thơ CHÂN PHƯƠNG I



BÀI THƠ NGUYÊN ÂM

 




đất trời mở quyển tập vỡ lòng



nhịp nhàng những phím sóng

mây gió bắt đầu chuyển động



ếch nhái oàm oạp

chim chóc líu lo



cổ họng cất tiếng

răng lưỡi đánh vần



xanh non

       xanh biếc

               từng đọt mầm nguyên âm

Saturday, July 26, 2014

Dino CAMPANA

Vườn thượng uyển BOBOLI - danh thắng ở Firenze gợi hứng cho bài VƯỜN THU.
BÊN   LỀ   MỘT   BẢN   DỊCH

CHÂN  PHƯƠNG


    VƯỜN  THU ( FIRENZE )

Khu vườn ảo hoặc   nguyệt quế câm
các vòng xanh đan kết
mảnh đất mùa thu
chào vĩnh biệt!
dọc mấy triền đồi trọc
ráng chiều đỏ rực
cuộc đời xa xăm gào gọi khản hơi
vầng dương đang hấp hối
trên những vồng hoa thẫm máu
trổi lên tiếng kèn đồng
chói lói:  dòng sông mất hút
vào dải cát vàng : lũ tượng trắng
đứng đầu cầu lặng lẽ
quay đi:  và sự vật không còn có thật
như bản đồng ca tráng lệ dịu êm
từ đáy sâu niềm im lặng dâng lên
phả vào bao lơn tôi
trong thoáng hương ngát không rời
với mùi nguyệt quế vấn vương
giữa các pho tượng bất tử trước hoàng hôn
ngay khoảnh khắc này đây
nàng hiện ra cho tôi thấy
DINO  CAMPANA

Wednesday, July 16, 2014

Dịch thơ Lý Thương Ẩn

                             ĐỌC  VÀ  DỊCH  MỘT  BÀI  THƠ  ĐƯỜNG
                                                                                                                                                                                                      Chân Phương



登樂遊原

向晚意不適,
驅車登古原。
夕陽無限好,
只是近黃昏。



 ĐĂNG LẠC DU NGUYÊN     thơ Lý Thương Ẩn (812?-858)

Hướng vãn ý bất thích,
Khu xa đăng cổ nguyên
Tich dương vô hạn hảo
Chỉ thị cận hoàng hôn



 LÊN ĐỒI LẠC DU      Chân Phương dịch

Chiều xuống, lòng sầu muộn;
Giục xe lên bình nguyên.
Ô! tà dương đẹp tuyệt!
Lúc sắp lặn vào đêm...

Lý Lịch của Lời

                                                                        




   Rimbaud gọi nhà thơ là Suprême Savant như phương Đông có chữ Đấng Toàn Giác. Ở đây mở hai dấu ngoặc bỏ hết vào đó thư tịch cổ kim là việc dễ làm. Tôi xin nhắc thêm ý kiến quen thuộc cho rằng thi nhân là miệng lưỡi của Tạo Hóa, và ở đây lại có thể mở dấu ngoặc để nói đôi lời chẳng hạn về kinh Hoa Nghiêm hoặc về sự bất khả tư nghị của thời gian và cái đẹp. Nhưng có thể ai đó bất giác đã thấy trùng điệp những cánh chim…


   Vào thời đại khủng hoảng tột cùng của hình nhi hạ chỉ có cửa mồm ozone mở hoát họa chăng còn minh giải được ít điều về Tạo Hóa. Cho tôi múa thử ít chiêu siêu-ngữ…, biết đâu sẽ có một bàn tay đơn độc họa theo?

Tuesday, July 15, 2014

Ý Tưởng về Thi Ca





                                                     Ý TƯỞNG VỀ THI CA
                                                               
                                                  CHÂN PHƯƠNG tuyển dịch

  La poésie est une pratique de la vigilance dans tous les actes de la vie quotidienne devenus contemplation, un exercice spirituel, un sacerdoce. Michel JOURDAN
  Thơ là thực tập canh thức trong mọi hành vi đời sống thường ngày đã trở thành chiêm nghiệm. Thơ là thể dục tâm linh, một chức vụ tôn nghiêm.

  La poésie, c’est la lutte contre l’usure, non seulement l’usure des mots, mais à l’occasion de cette usure-là, celle de toute notre vie. Lutte contre la routine, contre la répétition  monotone de nos gestes quotidiens. Maxime ALEXANDRE
  Thơ là chống trả sự xói mòn, không chỉ xói mòn từ ngữ mà thông qua đó là sự xói mòn của trọn một đời người. Chống lại tập quán, sự lặp đi lặp lại nhàm chán những động tác thường ngày của chúng ta.

Sunday, July 13, 2014

TED KOOSER


   Trên trang Da Màu  qua bản dịch của Lê Đình Nhất Lang , tôi đã đọc lại mấy trang viết về chuyện bếp núc của nghề thơ (The Poetry Home Repair Manual) được Ted Kooser thuyết trình với phong thái từ tốn thân tình của một ngòi bút lịch nghiệm cùng những bạn đọc có quan tâm đến thi ca hoặc đang nuôi mộng trở thành thi sĩ. Đọc Ted khiến tôi nhớ đến Rilke, thi hào đã từng viết “Những bức thư gửi một nhà thơ trẻ”, và không tránh khỏi có ý nghĩ so sánh hai lối truyền dạy kinh nghiệm. A/ Một đằng chịu ảnh hưởng từ các phong trào lãng mạn-tượng trưng Đức-Pháp nên dùng thuật đàm đạo tâm truyền chú trọng về phần tâm lý chiều sâu của chủ thể sáng tạo (Rilke); B/ Một đằng mang tính thực dụng Hoa Kỳ, phân tích rạch ròi kinh nghiệm với quá trình sáng tác một bài thơ với những mẹo (tips) cụ thể mà bất cứ ai cũng áp dụng được (Kooser).

“Thời gian và lòng kiên nhẫn biến lá dâu thành lụa”, ngạn ngữ được TK đề dẫn là một bí quyết của hoạt động nghệ thuật, ngày nay có vẻ lâm nguy trước xu hướng sáng tác cấp thời gõ phím bấm chuột “mì ăn liền”… Thi hào La mã cổ đại là Horace từng có lời khuyên:
“Nên cất bản thảo trong tủ tám, chín năm trước khi trình làng.”, cũng như Giả Đảo đã thở than: “Nhị cú tam niên đắc”! Chỉ xem những trang internet của giới làm thơ trẻ VN ngày nay là giới độc giả có ý thức văn hóa có thể tìm ra nhiều bằng chứng không lạc quan lắm về chứng lên sốt ngôn từ (verbal fever) trong không gian ảo.